--- title: Een arm-ondersteunend exoskelet, is dat iets voor mijn bedrijf? De online tool van TNO geeft antwoord description: TNO heeft een gratis online tool ontwikkeld die antwoord geeft op de vraag of exoskeletten een goede keuze zijn voor gebruik in uw bedrijf image: https://7142023.hs-sites-eu1.com/hubfs/Hub%20Zuidwest%20(SMITZH)/Blogs/exoskeleton_8825.jpg --- [![](https://7142023.hs-sites-eu1.com/hubfs/boost-theme/logo-desktop.svg "Back to home") ](https://boostsmartindustry.nl) [ Home ](https://boostsmartindustry.nl) [ Onze activiteiten ](https://boostsmartindustry.nl/activiteiten) [ Deskundig advies ](https://boostsmartindustry.nl/deskundig-advies) [ Testen van innovaties ](https://boostsmartindustry.nl/test-before-invest) [ Financieringsadvies ](https://boostsmartindustry.nl/financieringsadvies) [ Skills & Training ](https://boostsmartindustry.nl/skils-en-training) [ Internationalisering ](https://boostsmartindustry.nl/internationale-samenwerking) [ BOOST programma Circulair ](https://boostsmartindustry.nl/programma-circulair) [ Ondernemersuitdagingen ](https://boostsmartindustry.nl/ondernemersuitdagingen) [ Personeelsbeheer ](https://boostsmartindustry.nl/personeel) [ Productiviteit ](https://boostsmartindustry.nl/productiviteit) [ Circulariteit ](https://boostsmartindustry.nl/circulariteit) [ Cyberweerbaarheid ](https://boostsmartindustry.nl/cyberweerbaarheid-1) [ Events & inspiratie ](https://boostsmartindustry.nl/events-inspiratie) [ Agenda overzicht ](https://boostsmartindustry.nl/agenda-overzicht) [ Ondernemersverhalen ](https://boostsmartindustry.nl/blog-ondernemersverhaal) [ Nieuws ](https://boostsmartindustry.nl/nieuws) [ Downloads ](https://boostsmartindustry.nl/downloads) [ Over BOOST ](https://boostsmartindustry.nl/over-boost) [ Onze innovatiemakelaars ](https://boostsmartindustry.nl/innovatiemakelaars) [ Onze partners ](https://boostsmartindustry.nl/onze-partners) [ Contact ](https://boostsmartindustry.nl/contact) [![](https://7142023.hs-sites-eu1.com/hubfs/boost-theme/logo-mobile.svg "Back to home") ](https://boostsmartindustry.nl) [ Home ](https://boostsmartindustry.nl) Onze activiteiten Onze activiteiten [ Deskundig advies ](https://boostsmartindustry.nl/deskundig-advies) [ Testen van innovaties ](https://boostsmartindustry.nl/test-before-invest) [ Financieringsadvies ](https://boostsmartindustry.nl/financieringsadvies) [ Skills & Training ](https://boostsmartindustry.nl/skils-en-training) [ Internationalisering ](https://boostsmartindustry.nl/internationale-samenwerking) [ BOOST programma Circulair ](https://boostsmartindustry.nl/programma-circulair) Ondernemersuitdagingen Ondernemersuitdagingen [ Personeelsbeheer ](https://boostsmartindustry.nl/personeel) [ Productiviteit ](https://boostsmartindustry.nl/productiviteit) [ Circulariteit ](https://boostsmartindustry.nl/circulariteit) [ Cyberweerbaarheid ](https://boostsmartindustry.nl/cyberweerbaarheid-1) Events & inspiratie Events & inspiratie [ Agenda overzicht ](https://boostsmartindustry.nl/agenda-overzicht) [ Ondernemersverhalen ](https://boostsmartindustry.nl/blog-ondernemersverhaal) [ Nieuws ](https://boostsmartindustry.nl/nieuws) [ Downloads ](https://boostsmartindustry.nl/downloads) Over BOOST Over BOOST [ Onze innovatiemakelaars ](https://boostsmartindustry.nl/innovatiemakelaars) [ Onze partners ](https://boostsmartindustry.nl/onze-partners) [ Contact ](https://boostsmartindustry.nl/contact) [ Terug naar het overzicht ](https://7142023.hs-sites-eu1.com) [t--Machines & Productiemiddelen](https://7142023.hs-sites-eu1.com/tag/t-machines-productiemiddelen) [t--Mensen & Teams](https://7142023.hs-sites-eu1.com/tag/t-mensen-teams) [Productiecapaciteit verhogen](https://7142023.hs-sites-eu1.com/tag/productiecapaciteit-verhogen) [Mensgerichte technologie](https://7142023.hs-sites-eu1.com/tag/mensgerichte-technologie) # Een arm-ondersteunend exoskelet, is dat iets voor mijn bedrijf? De online tool van TNO geeft antwoord [mailto:info@example.com?&subject=&body=https://7142023.hs-sites-eu1.com/zijn-exoskeletten-geschikt-voor-mijn-bedrijf](mailto:info@example.com?&subject=&body=https://7142023.hs-sites-eu1.com/zijn-exoskeletten-geschikt-voor-mijn-bedrijf) Auteur Michiel de Looze ![](https://3956711.fs1.hubspotusercontent-na1.net/hubfs/3956711/website-source-files/images/Work%20at%20hero/vacancy-hero-shape.svg) ![](https://7142023.hs-sites-eu1.com/hs-fs/hubfs/Hub%20Zuidwest%20(SMITZH)/Blogs/exoskeleton_8825.jpg?width=1600) ### **Lichamelijk zwaar werk** Veel werknemers worden nog steeds blootgesteld aan zwaar werk. Dit verhoogt het risico op klachten in de rug, nek en schouders, vooral bij zwaar tillen, werken boven het hoofd en werken in lastige of ongemakkelijke houdingen. Deze risico’s kunnen worden verkleind door de werkplek te veranderen, door taakroulatie toe te passen of door mechanisering of automatisering. Wanneer dit allemaal niet mogelijk of haalbaar is, dan kan het gebruik van een exoskelet een goede strategie zijn. ### **Werking van exoskeletten** De huidige exoskeletten die verkrijgbaar en toepasbaar zijn, zijn exoskeletten die de romp ondersteunen (bij voorovergebogen werk of tillen) of exoskeletten die de armen ondersteunen en de schouder ontlasten (bij werk met geheven armen). De meeste romp en arm-ondersteunende exoskeletten zijn uitgerust met een veermechanisme. Wanneer, in geval van een arm-ondersteunend exoskelet, de armen naar beneden worden bewogen, wordt de veer gespannen. De veer duwt de armen weer omhoog wat voelt als een ondersteuning van de armen. Hierdoor hoeft de gebruiker minder spierkracht te leveren en vermindert de schouderbelasting. > *Toepassing van een arm-ondersteunend exoskelet is relevant als het werken met geheven armen (met de handen ongeveer op borsthoogte of hoger) in voldoende mate voorkomt.* ### **Acceptatie** Belangrijk is dat een exoskelet doet wat het moet doen: de medewerker ondersteunen in het werken met geheven armen. Daarnaast mag een exoskelet niet te veel hinder geven bij de andere werkzaamheden. Verder moet het exoskelet comfortabel zitten. Deze factoren tezamen bepalen of een exoskelet uiteindelijk door  werknemers geaccepteerd zal worden > *Of een exoskelet de lichamelijke belasting verlaagt en of een exoskelet geaccepteerd wordt, wordt bepaald door de werkinhoud, werkhoudingen en bewegingen en de werkomgeving. * ### **Beoordeling van de inzetbaarheid van een exoskelet met de tool ExoPA** ***Biedt een arm-ondersteunend exoskelet een oplossing voor mijn specifieke situatie?* **Dat is de vraag die misschien bij jou speelt. De[**online TNO tool**](https://downloads.smartindustry.nl/exoskelet-adviestool-tno-aanvragen) helpt je deze te beantwoorden. De tool leidt jou aan de hand van vragen langs de kenmerken van uit te voeren werkzaamheden, factoren die de acceptatie van een exoskelet beïnvloeden en kenmerken van de werkomgeving. Op basis van jouw antwoorden geeft de tool jou een eerste inzicht in de relevantie van exoskeletgebruik in jouw eigen situatie. In geval van een positief antwoord raden wij je overigens aan niet overhaast te werk te gaan, maar het exoskelet eerst goed te testen met je medewerkers. > TNO heeft daarom een tool ontwikkeld die bedrijven helpt deze vraag te beantwoorden: de **Exoskeleton Potential Assessment tool**. Meer informatie over deze tool en de tool zelf vindt je [**hier**](https://downloads.smartindustry.nl/exoskelet-adviestool-tno-aanvragen). [![Aanvragen EXOSKELET ADVIESTOOL TNO](https://hubspot-no-cache-eu1-prod.s3.amazonaws.com/cta/default/7142023/7a0dc15e-b648-4a05-a415-c418142add97.png)](https://hubspot-cta-redirect-eu1-prod.s3.amazonaws.com/cta/redirect/7142023/7a0dc15e-b648-4a05-a415-c418142add97) module.options.tags: [] post_amount: 4 post_amount_origin: 3 Innovatieve oplossing voor maakbedrijven ## Andere nieuwsitems die u misschien ook interessant vind Het onafhankelijke platform voor Smart Industry en Circulair ondernemen in Oost-Nederland. Hier werken bedrijven, intermediairs, overheid en de onderwijsinstellingen samen aan het realiseren van een concurrerende en duurzame industrie. [![Waarde creatie industry 4.0](https://7142023.hs-sites-eu1.com/hs-fs/hubfs/website%20afbeeldingen%20(20).png?width=1000&name=website%20afbeeldingen%20(20).png) r--Landelijk t--Ketensamenwerking ## Succesfactoren voor schaalbare digitale innovatie Een van de voornaamste obstakels bij het implementeren van Industry 4.0 is het gebrek aan overkoepelende coördinatie en een duidelijke... Lees verder ](https://7142023.hs-sites-eu1.com/succesfactoren-voor-schaalbare-digitale-innovatie) [![Digitale ketensamenwerking](https://7142023.hs-sites-eu1.com/hs-fs/hubfs/7-2.png?width=1000&name=7-2.png) r--Landelijk t--Ketensamenwerking ## Digitale ketensamenwerking in de maakindustrie - de basis Maar om optimaal digitaal te zijn met Industry 4.0, is het noodzakelijk de innovatieve ideeën en initiatieven bij elkaar te brengen... Lees verder ](https://7142023.hs-sites-eu1.com/digitale-ketensamenwerking-in-de-maakindustrie) [![Technologie voor ketensamenwerking](https://7142023.hs-sites-eu1.com/hs-fs/hubfs/8-1.png?width=1000&name=8-1.png) r--Landelijk t--Ketensamenwerking ## Technologie om de industriële keten te digitaliseren Digitaliseren in de keten betekent zoveel als ervoor zorgen dat elke betrokken partij op het juiste moment over de juiste informatie... Lees verder ](https://7142023.hs-sites-eu1.com/technologie-om-de-industriële-keten-te-digitaliseren) Geen nieuws beschikbaar [ Bekijk al onze updates ](https://7142023.hs-sites-eu1.com/nieuws) BOOST jouw bedrijf ## Wil je op de hoogte blijven, schrijf je dan in! Neem de eerste stap naar succes met onze professionele ondersteuning en expertise. [ Direct in contact ](https://7142023.hs-sites-eu1.com/contact) ![0001](https://7142023.hs-sites-eu1.com/hs-fs/hubfs/raw_assets/public/boost/templates/assets/images/stock-photo-factory-engineering-manager-teaching-female-mechanic-trainee-for-job-training-and-apprentice-young-2280987289.jpg?width=1500&height=945&name=stock-photo-factory-engineering-manager-teaching-female-mechanic-trainee-for-job-training-and-apprentice-young-2280987289.jpg) Aan de slag ## Blijf op de hoogte van alle BOOST ontwikkelingen **Wij staan klaar om jouw ondernemersuitdagingen samen aan te pakken. Laten we samenwerken!** [ Boost mijn onderneming ](https://7142023.hs-sites-eu1.com/contact) [ Bekijk de activiteiten ](https://7142023.hs-sites-eu1.com/events) p/a Laan van Malkenschoten 40 7333 NP Apeldoorn [www.boostsmartindustry.nl](https://boostsmartindustry.nl) [info@boostsmartindustry.nl](mailto:info@boostsmartindustry.nl)   ![Logo EU - verplicht bij publicaties EDIH (2)_0 (1)](https://7142023.hs-sites-eu1.com/hs-fs/hubfs/Logo%20EU%20-%20verplicht%20bij%20publicaties%20EDIH%20(2)_0%20(1).png?width=251&height=53&name=Logo%20EU%20-%20verplicht%20bij%20publicaties%20EDIH%20(2)_0%20(1).png) ##### Onze activiteiten [ Deskundig advies ](https://boostsmartindustry.nl/deskundig-advies) [ Financieringsadvies ](https://boostsmartindustry.nl/financieringsadvies) [ Testfaciliteiten ](https://boostsmartindustry.nl/test-before-invest) [ Skills & Training ](https://boostsmartindustry.nl/skils-en-training) [ Internationale samenwerking ](https://boostsmartindustry.nl/internationale-samenwerking) ##### Inspiratie [ Nieuws ](https://boostsmartindustry.nl/nieuws) [ Agenda ](https://boostsmartindustry.nl/agenda-overzicht) [ Praktijkverhalen ](https://boostsmartindustry.nl/blog-ondernemersverhaal) ##### Abonneer je om nieuws en updates van BOOST te ontvangen. [ Abonneer nu ](https://share-eu1.hsforms.com/1phhL9lGqSo-BSssx5erRBQ492tj) © 2026 BOOST. All rights reserved. [ Privacy Verklaring & Cookiebeleid ](https://boostsmartindustry.nl/privacy-en-cookiepolicy) ```json { "@context" : "https://schema.org", "@type" : "BlogPosting", "author" : { "@type" : "Person", "name" : "Michiel de Looze", "url" : "https://7142023.hs-sites-eu1.com/author/michiel-de-looze" }, "dateModified" : "2021-07-20T13:23:32.470Z", "datePublished" : "2021-07-20T13:23:32.000Z", "headline" : "Een arm-ondersteunend exoskelet, is dat iets voor mijn bedrijf? De online tool van TNO geeft antwoord", "image" : [ "https://7142023.hs-sites-eu1.com/hubfs/Hub%20Zuidwest%20(SMITZH)/Blogs/exoskeleton_8825.jpg" ], "mainEntityOfPage" : { "@id" : "https://7142023.hs-sites-eu1.com/zijn-exoskeletten-geschikt-voor-mijn-bedrijf", "@type" : "WebPage" }, "publisher" : { "@type" : "Organization", "logo" : { "@type" : "ImageObject", "url" : "https://7142023.hs-sites-eu1.com/hubfs/images/logo.svg" }, "name" : "Vereniging FME" } } ```